To będzie artykuł, wbrew pozorom, o wychowaniu. Żyjemy w nowoczesnych czasach, technologie otaczają nas wszędzie – od rozrywki, przez zakupy po transport. Wpływają na nasze macierzyństwo, na naszą „zwykłą” matczyną codzienność, ale także na wychowywanie dzieci. Pojawiają się nowe wyzwania i trudności, z którymi nasze mamy nie musiały się mierzyć. Nie było internetu, social mediów i otaczających nas gadżetów, a nasze cyfrowe dzieciństwo ograniczało się do stawienia się o odpowiedniej porze przed telewizorem, bo wtedy pojawiała się bajka.

Czy przewidziałaś w wychowaniu swoich dzieci tzw. rodzicielstwo cyfrowe, czyli digital parenting?

To dopiero rozwijające się pojęcie, jednak bardzo ważne. To sposób, w jaki my rodzice wprowadzamy dzieci w technologie, internet czy aplikacje tak, aby ich wpływ na nie był jedynie pozytywny. Jak to zrobić, by dzieci mogły skorzystać z dobrodziejstw technologii (nauka, kontakty towarzyskie, podnoszenie swoich umiejętności), unikając potencjalnych zagrożeń (niebezpieczne kontakty online, przemoc, treści pornograficzne itp.)?

Co ważne – nie jesteś sama! Wszyscy rodzice obecnie się z tym mierzą. Technologie są wszechobecne, edukacja zdalna zagania do komputerów nawet najmłodsze dzieci, a my próbujemy stać na straży jak najlepszej ich formy psychicznej i zdrowia.
To trudne zadanie, bo świat zmienia się tak szybko. Same nie mamy wzorców jak zadbać o ten aspekt, a to przecież tak ważne, gdyż każdy sprzęt i aplikacja są tworzone w ten sposób, by zatrzymać nas i nasze dzieci jak najdłużej przy sobie. Z jednej strony technologie są proste do opanowania, więc nie musimy się martwić o to, czy nasze pociechy będą umiały je obsługiwać.

A z drugiej… powinnyśmy zrozumieć ich działanie na nas – nasz sposób pracy, skupiania się czy to, jak łatwo wpaść w bańkę informacyjną lub pułapkę algorytmu, który podsuwa nam obraz świata, który jest  dla nas interesujący, lecz nie daje szerszej perspektywy.
Zatem naszą rolą jest dzieciom w tym towarzyszyć, nauczyć, prowadzić za rękę, stworzyć warunki do nauki, wyrobić zdrowe nawyki. I być…

Mamy zatem 5 lat, kiedy od zerowego kontaktu (z wyjątkiem rozmów online), dojdziemy do tematu „pierwszy telefon”. Masz na to pomysł? Rzeczywistość dookoła dorzuca do tego inne media: platformy VOD, telewizję, komunikatory, konta na Facebooku, Snapchacie czy innych TikTokach. Nasze domy coraz częściej wypełnione są elektroniką, więc nadchodzi też internet rzeczy, inteligentne domy, asystenci głosowi (młodzież uwielbia z nich korzystać), gry i platformy subskrypcyjne. A na horyzoncie Metaverse… i kto wie, co jeszcze?

Warto się na to przygotować

Poniżej podam Ci kilka punktów, na które warto zwrócić uwagę i nad nimi popracować. Nawet jeśli te sprawy wydają Ci się odległe.

1. MODELOWANIE
Dbaj o siebie i swoje nawyki cyfrowe. Od najmłodszych lat nasze dzieci nas obserwują, zwróć zatem uwagę, w jakich okolicznościach sięgasz po serial, kiedy skrolujesz Instagrama, a jak często siadasz spokojnie w fotelu z książką. Warto się zastanowić nad sobą – czy to jak Ty funkcjonujesz w algorytmach, sprzętach jest na pewno dobre, czy warto coś poprawić? Lubię porównywać to do momentu rozszerzania diety dziecka. Kiedy zaczynamy gotować pierwsze obiadki, dbamy o składniki, odżywczość posiłków i wtedy też same często zaczynamy zdrowiej jeść. Tutaj niech będzie podobnie i to wcześniej niż zalecany wiek rozszerzania mediów. Dziecko już patrzy 🙂

3. KOMUNIKUJ GRANICE
Najpierw wśród najbliższych członków rodziny, a gdy zaczynacie budować plany rodzinne, warto technologie czy bajki łagodnie wprowadzić do życia jako rutynę. Jako zwyczajny element codzienności. Czy to będzie codziennie jedna bajka podczas Twojego picia kawy, czy cotygodniowy rodzinny seans filmowy? Gdy granice znasz Ty i wszyscy dookoła, łatwiej powiedzieć na przykład: „Jest 18, więc wiesz, że przed snem już nie korzystamy z tabletu – obejrzysz to jutro. Zapamiętaj, co dokładnie chciałeś zobaczyć i zapiszemy to w planie, zgoda?” Wraz z wiekiem dziecka możecie ustalić je wspólnie w formie kontraktu, np. jako wspólny plakat. To świetny wstęp do “domowych zasad ekranowych”. Bardzo polecam tutaj materiały fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

Kiedyś będziesz pytać, jak mu idzie zdobywanie nowego levelu w grze albo czy koleżanki wrzuciły coś ciekawego na IG, TT. Niech to będzie neutralny temat do rozmów, bez oceniania, ale raczej jako pytanie „pełne ciekawości”.

To podstawowe zasady, które chciałabym Ci przekazać. Warto te punkty zastosować w swoim życiu, nawet jeszcze przed pojawieniem się cyfrowych tematów w Waszej codzienności. Bądź gotowa, spokojna i przygotowana. Digital parenting to bardzo ważny temat w macierzyństwie, tuż obok karmienia, troski o sen, emocje, wychowanie, wyboru placówki, opiekunki, ubranek. No wiesz… życie mamy nie jest proste, ale mamy są wszechmocne więc i ten dodatkowy temat ogarniemy.

Pozwól, że zakończę ważnym pytaniem. Co czujesz, kiedy myślisz o technologiach, bajkach, grach w życiu Twojego dziecka?

Autorką wpisu jest Beata Broniek
– mama 4 dzieci (4, 7, 8 i 11 lat) i żona informatyka.